اصفهان در ماه ذىقعده ، ميان دو دسته طلاب اصفهان نزاع شد ، حكومت آنها را صلح داد . خراسان امسال 1322 هجرى ، كه حاجى غلامرضا خان آصف الدوله « 1 » حكمران خراسان است ، تعديات كامل به اهالى نموده و گندم و ساير نرخ [ ها ] ترقى كامل دارد . گندم خروارى بيست تومان است . ازجمله كارهاى خوب آصف الدوله اين است كه چون خيابان و كوچهء شهر مشهد در زمستان ، گل و باطلاق مىشود حكم داده سنگ‌فرش نمايند . از قرار معلوم اين هم براى او فايدتى كامل دارد . وجه سنگ‌فرش را از مردم گرفته است . شيراز در ماه ذىقعده 1322 ، در اطراف كوهگيلويهء فارس ، بعضى اشرار از ايلات مشغول راهزنى مىباشند و بعضى دهات را چاپيده‌اند . [ جمعى ] از مردمش فرار كرده در مسجد شيراز بستى شدند « 2 » . ايران در سال هزار و سيصد و سيزده هجرى كه ناصر الدين شاه قاجار در زاويهء مقدسه حضرت عبد العظيم عليه السّلام به تير رولور « 3 » ميرزا رضاى كرمانى كه از بابيه بود مقتول شد ، يكى از رندها ماده تاريخى براى او گفته : « كو نره الاغ » [ - 1313 ] . طهران در ماه ذىحجهء 1322 هجرى ، شاه براى معالجه خيال دارد به سفر فرنگ برود و

--> ( 1 ) . غلامرضا خان آصف الدوله پسر حاجى حسين خان نظام الدوله شاهسون اينانلو كه شرح حال او به تفصيل در شرح حال رجال ايران ( ج 3 ص 14 تا 16 ) آمده ، سختگيرى و شدت عمل او موجب شده بود كه در نزد مردم محبوبيتى نداشته باشد كه در حالى كه به گفتهء مخبر السلطنه هدايت « مردى صاحب نفس قوى و اراده ثابت بود » . مىگويند وقتى خبر صدور فرمان مشروطيت به دو رسيد ، بلافاصله اين بيت را خواند : يك قوم را ز تارك برداشتند تاج * يك قوم را جواهر بستند بر جبين ( 2 ) . يعنى بست نشستند . ( 3 ) . متن : رولوه .